کامل برخوردار باشند. سپس اين اعداد دسته بندی و منظم شده و توسط کامپيوتر و به وسيله روش های آماری مناسب با تحقيق، آنها را مورد تجزيه و تحليل قرار می دهد و در نهايت يک نظريه يا يک اصل را مطرح می کند.
روش تحقيق
با توجه به موضوع تحقيق که مقايسه دو روش درمانی بر روی بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو است، پژوهش حاضر از نوع نيمه تجربی با گروه کنترل همراه با طرح تحقيق پيش آزمون و پس آزمون می باشد.
آزمودنی های تحقيق
آزمودنی های تحقيق شامل سه گروه 15 نفره از بيماران زن 45 تا 65 سال مبتلا به استئوآرتريت زانو خفيف تا متوسط بودند که توسط پزشک متخصص معاينه شده و بيماری آنها اثبات شده بود. بيماران انتخاب شده پس از پر کردن فرم رضايت نامه و تمايل به شرکت در تحقيق حاضر، به طور تصادفی در سه گروه حرکت درمانی در آب و مصرف مکمل های درمانی و گروه کنترل تقسيم شدند.
ابزار تحقيق
ابزار تحقيق شامل :
1. پرسشنامه عملکردی ( ( WOMAC : اين پرسشنامه روشن مي سازد که زانو درد چه تاثيری بر روی توانايی فرد در انجام فعاليت های روزمره گذاشته است. اين پرسشنامه شامل 3 بخش است. در هر يک از بخش ها به تفکيک در مورد مقدار درد، خشکی و ناتوانی فرد طی 48 ساعت گذشته هنگام انجام فعاليت های روزمره پرسش مي شود(پيوست شماره 2).
2. پرسشنامه ديداری – خطی (VAS ) : فرد با توجه به ميزان درد خود در 48 ساعت گذشته روی پيوستار زير علامت مي گذارد. توجه داشته باشيد که تنها يک نقطه را علامت گذاری کنند. برای راهنمايی فرد، مقدار درد را در نقاط مختلف پيوستار مشخص کرده ايم(پيوست شماره 3).

10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
درد شدید
درد متوسط
درد خفیف
بدون درد

3. پرسشنامه اطلاعات آزمودنی ها : اندازه گيری هايي مانند قد، وزن و سن و سوابق عمل جراحی و بيماری های ديگر آزمودني ها در اين پرسشنامه ثبت شد (پيوست شماره4).
روش جمع آوری اطلاعات
اين تحقيق از نوع تحقيقات نيمه تجربی با پيش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل بود که تاثير آب درمانی و مصرف مکمل های غذايی گلوکزامين و کندراتين در بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو را بررسی و مقايسه نمود. آزمودنی های تحقيق 45 زن مبتلا به استئوآرتريت زانو بودن که به پزشک ارتوپد مراجعه کرده و بيماری آنها توسط پزشک متخصص تشخيص داده شده بود. معيارهای ورود به مطالعه عبارت بود از :
1. درد زانو.
2. صدای سايش در حرکات فعال.
3. خشکی صبحگاهی مفصل.
4. نداشتن عمل جراحی زانو.
5. نبودن در مرحله حاد بيماری.
6. قرار داشتن در سطح خفيف تا متوسط بيماری.
7. تمايل داشتن به شرکت در پژوهش و پيگيری آب درمانی و مصرف مکمل های درمانی.
8. محدوده سنی 45 – 60 سال.
افراد بعد از انتخاب با روش مذکور به دو گروه آب درمانی (15نفر) و مکمل های درمانی (15نفر) و گروه کنترل (15 نفر) تقسيم شدند. تمامی بيماران در ابتدا پرسش نامه ای مشتمل بر اطلاعات و سابقه و وضعيت بيماری و رضايت نامه برای شرکت در پژوهش را پر کرده، سپس ميزان درد آنها توسط پژوهشگر با استفاده از مقياس اندازه گيری ديداری – خطی درد (VAS ) که برای سنجش درد استاندارد شده است، اندازه گيری شد. مقياس اندازه گيری خطی – ديداری درد از صفر تا ده بدين صورت تقسيم بندی می شود :
0 – 1 : بدون درد
2- 3 : درد کم
4- 5 : درد زياد،
6- 7 : درد بسيار بد
8 – 9 : حداکثر درد
10 درد غير قابل تحمل
ميزان عملکرد نمونه ها توسط پرسشنامه ( ( WOMAC اندازه گيری شد.
پرسشنامه عملکردی WOMAC شامل : 5 سوال برای ميزان درد، 2 سوال برای خشکی مفصل و 17 سوال برای عملکرد روزانه بيمار می باشد. امتياز دهی در اين پرسشنامه به صورت زير می باشد :
اصلا : 0
کمی : 1
متوسط : 2
زياد : 3
خيلی زياد : 4
اولين ارزيابی در هفته اول بود. از نمونه ها مورد پژوهش خواسته شد که طی 8 هفته انجام پژوهش مکمل درمانی تجويزی را طبق نسخه پزشک مصرف کرده و تغيير خود سرانه در مقدار و نحوه مصرف نداده و هم چنين حرکات منظم ورزشی و روش های فيزيوتراپی را به برنامه فعاليتی خود اضافه ننمايند. سپس گروه آب درمانی، برنامه آب درمانی را به مدت 8 هفته و هر هفته 3 جلسه و هر جلسه30 – 45 دقيقه در استخر تحت نظر پژوهشگر و هيدروتراپ انجام دادند. در هر جلسه توسط هيدروتراپ و پژوهشگر حرکات درمانی در آب گرم حدود 28 – 30 درجه سانتيگراد نمايش داده شد و سپس گروه آب درمانی تمرينات را طبق روال زير اجرا می نمودند :
راهپيمايی آرام در آب به مدت 5 دقيقه برای گرم کردن بدن، انجام چند حرکت کششی جهت انعطاف پذيری بيشتر و افزايش تدريجی دامنه حرکتی مفاصل در آب (مدت زمان هر حرکت 30 ثانيه و تعداد 3 بار با افزايش تدريجی بر حسب توانايی افراد به زمان 50 ثانيه و تعداد 6 بار)، تمرينات تقويتی به آرامی تا رسيدن به حداکثر دامنه حرکتی هر مفصل جهت دستيابی به بيشترين دامنه حرکتی و افزايش قدرت و جحم عضلات (از پايه 5 حرکت افزايش تدريجی به 10 حرکت بر حسب توانايی بيماران)، راه پيمايی مجدد در آب به مدت 5 دقيقه و با سرعتی بيش از راه پيمايی اول برای افزايش توانايی قلبی – ريوی و افزايش تدريجی آن به ميزان 1 – 2 دقيقه در هر هفته تا مرز 20 دقيقه، انجام چند حرکت کششی و راهپيمايی آرام 5 دقيقه ای در آب برای سرد کردن تدريجی بدن برای بهره گرفتن از خواص آب، حرکت در حالتی انجام می گرفت که زانو تماما در آب قرار داشت، حفظ وضعيت قائم بدن در انجام حرکات و راه پيمايی الزامی بود و حرکات ساده برای يک مفصل به تدريج به حرکات ترکيبی برای چند مفصل در يک زمان تبديل شد. پس از پايان 8 هفته، به طور مجدد توسط پرسشنامه های مذکور مقدار درد و عملکرد دو گروه به همان روش مرحله اول انجام گرفت.
گروه مکمل های خوراکی گلوکزامين و کندراتين با مصرف روزانه 750 ميلی گرم تحت درمان قرار گرفتند. گروه کنترل نيز دراين مدت هيچگونه مداخله درمانی منظمی دريافت ننمودند.
متغيرهای تحقيق
متغير مستقل
متغير های مستقل اين تحقيق شامل حرکت درمانی در گروه اول و مصرف مکمل های گلوکزامين و کندراتين در گروه دوم بود.
متغير وابسته
متغيرهای وابسته اين تحقيق شامل درد و عملکرد بيماران در مفصل زانو بود.
روش آماری
به منظور تجزيه و تحليل اطلاعات جمع آوری شده از روش های آمار توصيفی و استنباطی استفاده شد. از آمار توصيفی جهت تدوين توزيع فراوانی، ميانگين و درصد ها و در بخش استنباطی، برای بررسی فرضيه های تحقيق از آزمون آماری تحليل واريانس برای اندازه گيری های مکرر استفاده شد. عمليات آماری با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 17 انجام گرفت و سطح معناداری آزمون ها P <0/05 در نظر گرفته شد. محدوديت های تحقيق تمامی آزمودنی ها در محدوده سنی 45 تا 65 سال بودند. آزمودنی های تحقيق صرفا از بين زنان انتخاب شده بودند. تفاوت های ژنتيکی توسط محقق قابل کنترل نبود. عوامل روانی تاثير گذار بر روی عملکرد و کيفيت زندگی آزمودنی ها قابل کنترل نبود. ممکن است درک مفهوم درد از نظر افراد يکسان نباشد. فعاليت های روزمره آزمودنی ها قابل کنترل نبود. فصل چهارم نتايج تحقيق در اين فصل نتايج حاصل از پژوهش بيان ميشود. با در نظر گرفتن اهداف و پرسشهاي پژوهشي، جهت تحليل آماري دادهها بر حسب نياز از آمار توصيفي و آمار استنباطي استفاده شده است.نتايج در چند قسمت ارائه می شود که قسمت اول آمار توصيفی برای گزارش وضعيت توزيع عوامل جمعيت شناسی و همچنين کشف، پالايش، و اصلاح داده های پرت احتمالی را شامل می شود و بقيه قسمت ها تحليل تفاوت های گروهی از حيث متغير های وابسته در تحقيق را شامل می شود. تحليل های آماری در اين فصل بر اساس اطلاعات آماری 45 نفر(15 نفر گروه کنترل، 15 نفر گروه آب درمانی، 15 نفر گروه مکمل) می باشد که تمامی مراحل تحقيق را تا انتها انجام دادند. طرح تحقيق دارای پيش آزمون و پس آزمون در سه گروه کنترل، آب درمانی و مکمل بود. در اين طرح تحقيق هر يک از متغيرهای وابسته در ابتدا و انتهای يک دوره زمانی 8 هفته ای در هر سه گروه تحقيق اندازه گيری شد. در بخش استنباطی، برای بررسی فرضيه های تحقيق از آزمون آماری تحليل واريانس برای اندازه گيری های مکرر استفاده شده است. به احتمال قوی، توزيع نمرات متغير های وابسته تحقيق در جامعه ای که از آن گرفته شده طبيعی بوده است. داده های پرت و افراطی احتمالی توسط تکنيک های آماری(توضيح داده شده در بخش آمار توصيفی) اصلاح يا پالايش شدند. با توجه به آن که داده های پس آزمون وابسته به نمرات پيش آزمون بودند، از آزمون آماری تحليل واريانس برای اندازه گيری های مکرر استفاده شده است. مقايسه شاخص های جمعيت شناسی سه گروه تحقيق نتايج بررسی توصيفی اطلاعات توصيفی مربوط به سن، قد و وزن آزمودنی ها در جدول 4-1 آورده شده است.آماره هايی که برای هر متغير گزارش شده است عبارت از ميانگين، انحراف معيار، ميانه، دامنه، چولگی و کشيدگی می باشند. معيارهای بررسی ازطلاعات توصيفی به شرح زير است : الف) همسانی ميانگين و ميانه، ب) قرار گرفتن دامنه تغييرات در حد 1 تا 3 برابر انحراف استاندارد، ج) کمتر بودن کجی و کشيدگی از 2 برابر خطای استاندارد آنها، د) منطقی بودن اندازه نمرات حداقل و حداکثر. بر اساس ملاک های فوق، هيچ اشکال اساسی متوجه توزيع داده ها نبود. علاوه بر موارد فوق، خصوصيات جمعيت شناسی سه گروه تحقيق توسط آزمون F مستقل مقايسه شده اند (جدول 4-1). با توجه به اين که هيچ تفاوت معناداری بين گروه ها وجود ندارد، می توان آنها را از حيث جمعيت شناسی همگن در نظر گرفت. جدول 4-1 خصوصيات جمعيت شناسی سه گروه عامل گروه ميانگين±SD ميانه Min Max F P سن (سال) آب درمانی 54/58±5/282 55/00 46 64 29/0 74/0 مکمل 55/54±4/427 56/00 50 62 کنترل 55/87±3/021 56/00 51 62 قد (سانتمتر) آب درمانی 165/67±3/200 166/00 160 170 2/0 81/0 مکمل 163/69±2/955 163/00 160 168 کنترل 166/47±2/066 167/00 163 170 وزن (کيلوگرم) آب درمانی 77/17±4/489 77/00 70 85 5/3 08/0 مکمل 73/62±4/154 75/00 68 72 کنترل 77/47±2/669 77/00 72 83 نحوه بررسی توزيع داده ها بررسی توزيع داده ها توسط روش کلوموگروف – اسميرنوف انجام شد که اطلاعات بدست آمده در جدول پايين آورده شده است . همانطور که در جدول 4-2 نشان داده شده است در ستون Sig در تمامی گروه ها از 0/05 بيشتر بوده، بنابراين توزيع داده ها در تمامی گروه ها نرمال می باشد. جدول 4-2 بررسی نرمال بودن توزيع داده ها گروه کلوموگروف-اسميرنوف شپيرو- ويلک Statistic df Sig Statistic df Sig سن (سال) آب درمانی 0/106 12 0/200 0/980 12 0/982 مکمل 0/173 13 0/200 0/908 13 0/172 کنترل 0/095 15 0/200 0/978 15 0/953 قد (سانتی متر) آب درمانی 0/162 12 0/200 0/946 12 0/583 مکمل 0/131 13 0/200 0/910 13 0/181 کنترل 0/171 15 0/200 0/950 15 0/526 وزن (کيلوگرم) آب درمانی 0/103 12 0/200 0/980 12 0/982 مکمل 0/197 13 0/177 0/865 13 0/045 کنترل 0/117 15 0/200 0/971 15 0/876 پيش آزمون WOMAC آب درمانی 0/168 12 0/200 0/957 12 0/742 مکمل 0/167 13 0/200 0/934 13 0/382 کنترل 0/202 15 0/101 0/883 15 0/053 پس آزمون WOMAC آب درمانی 0/162 12 0/200 0/901 12 0/162 مکمل 0/143 13 0/200 0/948 13 0/573 کنترل 0/206 15 0/085 0/912 15 0/143 پيش آزمون VAS آب درمانی 0/209 12 0/153 0/824 12 0/018 مکمل 0/222 13 0/080 0/901 13 0/139 کنترل 0/200 15 0/110 0/868 15 0/032 پس آزمون VAS آب درمانی 0/230 12 0/080 0/900 12 0/160 مکمل 0/224 13 0/072 0/878 13 0/066 کنترل 0/200 15 0/110 0/868 15 0/032 اطلاعات توصيفی متغيرهای اندازه گيری شده سه گروه تحقيق نتايج اطلاعات توصيفی مربوط به متغيرهای اندازه گيری شده در گروه های تحقيقی در دو نوبت آزمون گيری(پيش آزمون و پس آزمون) در جدول 4-2 قابل مشاهده می باشد.آماره هايی که برای هر متغير گزارش شده است عبارت از ميانگين و انحراف معيار، دامنه، کمينه و بيشينه، کجی و کشيدگی می باشد .در ادامه فصل نتايج مربوط به چگونگی تغييرات اين متغيرها در طی اجرای پژوهش با استفاده از آزمون تحليل واريانس برای اندازه گيری های مکرر آورده شده است. جدول4-3 اطلاعات توصيفی متغيرها در گروه های تحقيقی در دو نوبت آزمون گيری عامل گروه ميانگين±SD ميانه کمينه بيشينه دامنه پيش آزمون WOMAC آب درمانی 46/83±4/282 47/50 38 53 15 مکمل 43/46±6/398 42/00 35 55 20 کنترل 45/53±5/617 44/00 39 54 15 پس آزمون WOMAC آب درمانی 32/00±5/274 31/00 25 39 14 مکمل 34/00±6/191 35/00 25 46 21 کنترل 51/33±4/938 50/00 45 60 15 پيش آزمون VAS آب درمانی 6/08±0/793 6/00 5 7 2 مکمل 5/45±0/967 6/00 4 7 3 کنترل 5/07±0/961 5/00 4 7 3 پس آزمون VAS آب درمانی 4/67±0/888 5/00 3 6 3 مکمل 5/08±0/954 5/00 4 7 3 کنترل 6/60±0/924 6/00 5 8 3 تحليل های آماری آزمودنی ها در اين تحقيق دو متغير وابسته وجود داشت که تفاوت تاثير انجام يک دوره حرکت درمانی در آب و استفاده از مکمل گلوکزامين و کندراتين بر روی آنها مورد بررسی قرار گرفت. عامل درون گروهی تحقيق عبارت بود از دو نوبت آزمون (پيش آزمون و پس آزمون). عامل بين گروهی نيز عبارت بود از گروه بندی بر اساس استفاده از مکمل گلوکزامين و استفاده از برنامه تمرينی حرکت درمانی در آب در خلال 8 هفته اجرای تحقيق. بر اين اساس تحقيق دارای سه گروه حرکت درمانی ، مصرف مکمل های خوراکی و گروه کنترل بود. برای هر يک از دو متغير وابسته تحليل واريانس برای اندازه های مکرر به عمل آمد. قابل ذکر است آزمون کرويت موچلی برای همه متغيرهای وابسته انجام شد که بر اين اساس مقاديري از خروجي SPSS در ارائه نتايج آورده شد که با پذيرش شرط کرويت سازگاري دارند. براي مواردی که با شرط کرويت سازگاري ندارد، مقادير با توجه به اصلاح پيشنهادي مناسب آورده شده است(هونيه- فلت، گرين هوس گيزر يا لاورباند). آزمون فرضيه های پژوهش فرضيه اول : ميزان درد آزمودنی های گروه حرکت درمانی در آب قبل و بعد از اجرای برنامه تمرينی تفاوت معنی داری دارد . فرضيه دوم : ميزان درد آزمودنی های گروه مصرف کننده مکمل گلوکزامين و کندراتين قبل و بعد از مصرف مکمل تفاوت معنی داری دارد . 4-4 اطلاعات آزمودنی های گروه حرکت درمانی در آب در دو نوبت اندازه گيری درد مجموع مربعات درجه آزادی ميانگين مربعات F P محل قطع 2327/147 1 2327/147 1496/684 000/0 گروه 1/020 2 0/510 0/328 722/0 خطا 57/530 37 1/555 - - فرضيه سوم : ميزان عملکرد آزمودنی های گروه حرکت درمانی در آب قبل و بعد از اجرای برنامه تمرينی تفاوت معنی داری دارد . فرضيه چهارم : ميزان عملکرد آزمودنی های گروه مصرف کننده مکمل گلوکزامين و کندراتين قبل و بعد از مصرف مکمل تفاوت معنی داری دارد. 4-7 اطلاعات آزمودنی های گروه مکمل گلوکزامين و کندراتين در دو نوبت اندازه گيری عملکرد منبع مجموع مربعات درجه آزادی ميانگين مربعات F P نوبت آزمون 753/692 1 753/692 274/343 00/0 تعامل نوبت آزمون در گروه ها 1581/901 2 790/951 287/905 00/0 خطا 101/649 37 2/747 - - فرضيه پنجم : بين ميزان درد گروه حرکت درمانی در آب وگروه مصرف مکمل گلوکزامين و کندراتين قبل و بعد از دوره درمان تفاوت معنی داری وجود دارد . جدول 4-8 آزمون همساني ماتريس هاي باکس در متغير درد 930/16 باکس M 099/5 ضريبF 3 درجه آزادي 1 358/79731 درجه آزادي 2 078/0 سطح معناداري جدول 4-8 توسط آزمون باکس نشان مي دهد که ماتريس هاي کواريانس مشاهده شده مربوط به متغير هاي وابسته در گروه هاي سه گانه ي تحقيق همسان(بدون تفاوت معنادار)هستند و مي توان از تحليل واريانس براي داده هاي مکرر جهت تحليل استنباطي اين داده ها استفاده نمود.آزمون کرويت موچلي نيز نشان داد که شرط کرويت برقرار است. بر اين اساس در ادامه، فقط جدول هايي از خروجي SPSS استفاده شدند که با پذيرش شرط کرويت سازگاري دارند. هدف اين تحليل ، بررسی تفاوت اثر يک دوره حرکت درمانی در آب و مصرف مکمل گلوکزامين و کندراتين بر متغير درد بود. . نتايج اين تحليل آماری در جدول های 4-8 و 4-9 و 4-10 و شکل 4-5 آمده است. آزمون تحليل تاثيرات درون گروهی در متغير درد جدول 4-9 نتايج مربوط به تحليل آماری تاثيرات درون گروهی آزمودنی ها را نشان می دهد. رديف اول جدول 4-9 نشان می دهد وقتی معدل نمرات گروه ها در پيش آزمون با پس آزمون مقايسه شود، تفاوت ها معنادار بود(003/0=P و 10/352= F). رديف دوم جدول 4-9 نشان می دهد تعامل تغييرات درون گروهی (شيب خط تغييرات) نيز معنادار است (000/0=P و61/303 = F). به عبارت ديگر، وقتی تغييرات نمرات هر يک از سه گروه تحقيق به طور تفکيک شده در نظر گرفته شوند، سطح معناداری بالا رفته و می توان الگوی تغييرات درونی گروه ها را به طور معناداری متفاوت در نظر گرفت. جدول 4-9 آزمون تحليل تاثيرات درون گروهی در متغير درد منبع مجموع مربعات درجه آزادی ميانگين مربعات F P نوبت آزمون 1/699 1 1/699 10/352 00/03 تعامل نوبت آزمون در گروه ها 20/126 2 10/063 61/303 000/0 خطا 6/074 37 0.164 - - جدول 4-9 نشان می دهد که تفاوت های بين گروهی گروه های مختلف تحقيق در طی دو نوبت آزمون گيری معنادار است(722/0=P و0/328=F). به عبارت ديگر تفاوت های بين گروهی گروه های مختلف تحقيق در طی دو نوبت آزمون گيری غير همسان است(05/0>P). خلاصه تحليل های مربوط به تغييرات درون گروهی و بين گروهی متغير درد در شکل 4-5 قابل مشاهده است.
جدول 4-10 آزمون فرض تاثير تغييرات بين گروهی در متغير درد

مجموع مربعات
درجه آزادی
ميانگين مربعات
F
P
محل قطع
2327/147
1
2327/147
1496/684
000/0
گروه
1/020
2
0/510
0/328
722/0
خطا
57/530
37
1/555

شکل 4-5 نمودار خطی تغييرات درد در گروه ها

توضيحات شکل 4-5 : ميزان درد در سه گروه حرکت درمانی در آب ، مکمل گلوکزامين و کندراتين و گروه کنترل در پيش آزمون به ترتيب 6/08، 5/45 و 5/07 امتياز بود . در پس آزمون اين ميزان به ترتيب به 4/67 ، 5/08 و6/60 رسيده است . ميانگين اين تفاوت ها از حيث آماری معنادار بود (722/0= P و 0/328=F) به عبارت ديگر تفاوت های بين گروهی گروه های مختلف تحقيق در طی دو نوبت آزمون گيری غير همسان است (05/0P). در شکل 4-5 مشاهده می شود که شيب خط در گروه حرکت درمانی در آب بيشتر از گروه مکمل گلوکزامين و کندراتين و در گروه کنترل تقريبا ثابت است. از آنجا که اين تفاوت از لحاظ آماری دارای اختلاف معنادار است (000/0= P و 61/303= F). در اصطلاح آماری گفته می شود سه گروه دارای تعامل هستند. در مقايسه درون گروهی، نيز پيشرفت يا پسرفت معناداری در مجموع نمرات سه گروه ديده می شود(00/0= P و 10/352= F).
فرضيه ششم : بين ميزان عملکرد گروه حرکت درمانی در آب وگروه مصرف مکمل گلوکزامين و کندراتين قبل و بعد از دوره درمان تفاوت معنی داری وجود دارد .
جدول 4-11 آزمون همساني ماتريس هاي باکس در متغيير عملکرد
721/9
باکس M
928/2
ضريب F
3
درجه آزادي 1
358/79731
درجه آزادي 2
725/0
سطح معناداري

جدول 4-11 توسط آزمون باکس نشان مي دهد که ماتريس هاي کواريانس مشاهده شده مربوط به متغير هاي وابسته در گروه هاي سه گانه ي تحقيق همسان(بدون تفاوت معنادار)هستند و مي توان از تحليل واريانس براي داده هاي مکرر جهت تحليل استنباطي اين داده ها استفاده نمود. آزمون کرويت موچلي نيز نشان داد که شرط کرويت برقرار است. بر اين اساس در ادامه، فقط جدول هايي از خروجي SPSS استفاده شدند که با پذيرش شرط کرويت سازگاري دارند.
برای متغير اول، يعنی عملکرد آزمودنی ها، جداول اصلی تحليل آماری(تحليل واريانس برای اندازه های مکرر) به علاوه نمودار خلاصه شده ارائه می گردد.
آزمون تحليل تاثيرات درون گروهی در متغير عملکرد
هدف آماری اين قسمت، بررسی تفاوت اثر يک دوره حرکت درمانی در آب و مصرف مکمل گلوکزامين و کندراتين بر متغير عملکرد بود. نتايج اين تحليل آماری در جدول های 4-12 و 4-13 و شکل 4-6 آمده است. شکل 4-6 نمودار خطی برآمده از اين تحليل استنباطی را نشان می دهد و از روی آن می توان يک تصوير خلاصه و روشن از کل تحليل آماری بدست می دهد.
جدول 4-12 ، نتايج مربوط به تحليل آماری تأثيرات درون گروهی آزمودنی ها را نشان می دهد. رديف اول جدول 4-12 نشان می دهد وقتی معدل نمرات گروه ها در پيش آزمون با پس آزمون مقايسه شود، تفاوت ها معنادار بود(00/0=P و 274/343=F). برای آنکه شيب تغييرات گروه ها مقايسه شود، بايد به رديف دوم جدول 4-12 مراجعه نمود. رديف دوم جدول 4-12 نشان می دهد تعامل تغييرات درون گروهی (شيب خط تغييرات) نيز معنادار است(00/0=P و 287/905=F). به عبارت ديگر، وقتی تغييرات نمرات هر يک از سه گروه تحقيق به طور تفکيک شده در نظر گرفته شوند، سطح معناداری بالا رفته و می توان الگوی تغييرات درونی گروه ها را به طور معناداری متفاوت در نظر گرفت.
جدول 4-12 آزمون تحليل تاثيرات درون گروهی در متغير عملکرد
منبع
مجموع مربعات
درجه آزادی
ميانگين مربعات
F
P
نوبت آزمون
753/692
1
753/692
274/343
00/0
تعامل نوبت آزمون در گروه ها
1581/901
2
790/951
287/905
00/0
خطا
101/649
37
2/747

جدول 4-13 نشان می دهد که تفاوت های بين گروهی گروه های مختلف تحقيق در طی دو نوبت آزمون گيری معنادار است(000/0=P و 14/290=F). توجه شود که در تحليل واريانس برای اندازه های مکرر، برای مقايسه بين گروهی از نمرات پيش و پس آزمون، ميانگين گرفته می شود. خلاصه تحليل های مربوط به تغييرات درون گروهی و بين گروهی عملکرد در شکل 4-6 قابل مشاهده است.

جدول 4-13 آزمون فرض تاثير تغييرات بين گروهی در متغيير عملکرد

مجموع مربعات
درجه آزادی
ميانگين مربعات
F
P
محل قطع
141216/939
1
141216/939
2441/241
000/0
گروه
1653/235
2
826/617
14/290
000/0
خطا
2140/315
37
57/846

شکل 4-6 نمودار خطی تغييرات عملکرد در گروه ها
توضيح شکل4-6 : ميزان عملکرد در سه گروه حرکت درمانی در آب ، مکمل گلوکزامين و آب درمانی و کنترل در پيش آزمون به ترتيب 46/83 ، 43/46 و 45/53 امتياز بود . در پس آزمون ان ميزان به ترتيب به 32/00 ، 34/00 و 51/33 رسيده است . ميانگين

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید