ک تعريف ساده، هر گونه معالجه و مداوا به کمک آب را هيدروتراپی يا آب درمانی می گويند.
حرکت درمانی در آب اغلب به شيوه ای از معالجه گفته می شود که در آن اجرای حرکات و نرمش های خاص در آب مورد نظر باشد. اساس اين نوع معالجه سبک شدن بدن هنگام غوطه وری در آب است و به همين دليل است که بيمار قادر است با صرف نيروی کمتر عضلات و اندام های خود را به حرکت در آورد. همچنين چون فشار بدن روی مفاصل کاهش می يابد در اجرای حرکات نيز درد کمتری احساس می شود. علاوه بر اينکه آب با خاصيت نشاط انگيزی و فرح بخشی که دارد، شوق لازم برای تمرين تکرار و اجرای حرکات را ايجاد می کند. آب درمانی يک فيزيوتراپی موثر است و مراحل درمانی آن در استخر آب گرم صورت می گيرد (صافی،1391).
انواع حرکت درماني در آّب
حرکت درمانی در آب 2 نوع است :
1. حرکت درمانی در آب عمومی که در اين نوع آب درمانی به طور معمول تمام بدن (به جز سر و گردن) بيمار در آب قرار می گيرد.
2. حرکت درمانی در آب عضوی که در اين روش فقط همان عضوی که دچار ضايعه شده است در آب قرار می گيرد(صافی،1391).
موارد کاربرد آب درمانی
1. کاهش درد و گرفتگی عضلانی
2. ريلکسيشن41
3. حفظ و افزايش دامنه حرکتی اندام ها
4. بازآموزی فعاليت عضلات فلج
5. تقويت عضلات
6. پيشرفت دادن حرکات جهت راه رفتن
7. افزايش گردش خون و بهبود تغذيه بافت ها
8. جلوگيری از تحليل رفتن عضلات
9. رفع محدوديت حرکتی و يا پيشگيری از آن
10. ايجاد روحيه نشاط و شادابی
11. پيشگيری از رسوب سنگ در کليه و مجاری ادرار
12. کارکرد بهتر کليه
13. افزايش حجم تنفسی و کارکرد بهتر ريه ها
14. کاهش اسپاسم
15. کاهش درد
16. افزايش حرکت روده ها و جلوگيری از يبوست
17. تقويت عضلات
18. ارتقاء بهداشت پوست و مو و جلوگيری از ايجاد زخم فشاری(صافی،1391).
مکمل های درمانی
در حال حاضر گلوکزامين‌های موجود به دو دسته کلی تقسيم می شوند. بر اساس ملح پايه، گلوکزامين‌ها به گلوکزامين سولفات و گلوکزامين هيدروکلرايد دسته بندی می شوند که در مطالعات قبلی صورت گرفته تنها گلوکزامين سولفات تاثيرات مثبتی در توقف روند تخريب غضروف و بازسازی مجدد آن نشان داده است. گلوکزامين‌ها از يک نظر ديگر هم به دو دسته مختلف تقسيم می شوند و آن عنصری است که برای بلوری کردن (کريستاليزاسيون) گلوکزامين به کار رفته است. برای بلوری کردن گلوکزامين از عناصر سديم و پتاسيم استفاده می‌شود که گلوکزامينی که با عنصر پتاسيم بلوری شود می تواند برای بيماران دارای فشار خون هم به کار رود زيرا پتاسيم برخلاف سديم باعث افزايش فشار خون نمی شود(حشمتی،1387). گلوکزامين و کندراتين سولفات اجزای تشکيل دهنده غضروف مفصلی می باشند . در خصوصيات فيزيولوژيک و مکانيکی اين بافت نقش دارند( جان42 ، 2001).
مکانيسم اثر
اين ماده برای ساخته شدن اجزای تاندون ها، غضروف و مايع سينوويال (مايع احاطه کننده فضای بين مفصلی) ضروری می باشد. اين ترکيب با مهار آنزيم کلاژناز (تجزيه کننده کلاژن) و آنزيم های پروتئوليتيک (تجزيه کننده پروتئين ها) سبب محافظت از بافت غضروفی شده و تا حدود کمی اثرات ضد التهابی دارد، ولی اصلا مسکن نيست. معمولاً برای تأثيرگذاری بيشتر گلوکزآمين، نوعی ماده ترکيبی ديگر بنام کندراتين سولفات به اين ماده اضافه می شود(حشمتی،1387).
عوارض جانبی
عوارض جانبی گلوکزامين در موارد نادر ناراحتی‌های خفيف گوارشی و اسهال بوده است که با قطع مصرف گلوکزامين برطرف شده است. مصرف اين دارو ممکن است موجب ايجاد بيماری فشار خون در بيماران گردد(حشمتی،1387)
تحقيقات انجام شده در خصوص موضوع تحقيق
تحقيقات خارج از کشور
• براون43 و همکاران (2010)، در تحقيقی “اثر يک برنامه پياده روی و مکمل گلوکزامين سولفات بر روی بيماران مبتلا به استئوآرتريت مفصل زانو و ران” اين را نشان دادند که استفاده از گلوکزامين و کندراتين بر روی اجزای مايع سينوويال تاثير می گذارد و باعث بهبود بيشتر علائم نسبت به پياده روی در بيماران مبتلا به استئوآرتريت می شود.
• لوند44 و همکاران (2008) در بررسی تاثير ورزش در آب و خشکی در بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو نشان دادند که ورزش در آب بهبود معنی داری را در شدت درد، علايم بيماری، عملکرد حرکتی و کيفيت زندگی افراد مبتلا به استئوآرتريت زانو موجب نمی شود.
• هينمن45 و همکاران (2007)، در مطالعه ای به بررسی تاثير آب درمانی بر روی بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو و ران پرداختند. آن ها پس از 8 هفته آب درمانی، درد، عملکرد حرکتی، سطح فعاليت های بدنی، کيفيت زندگی و قدرت عضلانی را مورد ارزيابی قرار دادند و در پايان نتيجه گرفتند که آب درمانی باعث کاهش درد و خشکی صبحگاهی و افزايش عملکرد حرکتی و ديگر فاکتورها می شود، به گونه ای که 75-72 درصد از شرکت کنندگان، بهبودی درد و عملکرد را گزارش کردند. اين تغييرات بهبودی تا 8 هفته بعد از اتمام دوره تمرينی باقی مانده بودند.
• گيل ديل 46و همکاران (2005)، به ارزيابی مقايسه ای ترکيب از تمرين درمانی و درمان دستی (گروه1) با برنامه تمرينات خانگی (گروه2) در بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو پرداختند. بعد از يک ماه نتايج قابل توجهی به صورت کلينيکی و آماری در کاهش درد، کاهش خشکی مفاصل و افزايش سطح توانايی در بيماران گروه يک ديده شد، که به طور تقريبی دو برابر بهبودی در بيماران گروه ديگر بود.
• فولی47 و همکاران (2003)، در مطالعه ای گزارش نمودند که قدرت و سرعت راه رفتن در گروه آب درمانی نسبت به تمرين درمانی در خشکی بهبود قابل توجهی را نشان ميدهد. آنها نتايج آزمودنی های گروه آب درمانی را به دليل تمرين کردن در آب نسبت به خشکی و اينکه باعث بهبود آگاهی پاسچرال، تعادل، روحيه و اعتماد به نفس ميشود بهتر ميدانستند.
• مولر48 و همکاران (1994)، در مطالعه ای مشخص کردند که ميزان موفقيت با گلوکزامين سولفات (روزانه 1500 ميلی گرم) در مقايسه با ايبوبروفن (روزانه 1200 ميلی گرم) مشابه بود. در اين مطالعه 200 بيمار با استئوآرتريت زانو به دو گروه تصادفی سازی شدند که در انتهای چهار هفته درمان مشخص شد که ميزان موفقيت در گروه های گلوکزامين سولفات و ايبوبروفن به ترتيب 48% و 52% بوده است. اين در حالی است که بيماران گروه گلوکزامين سولفات عوارض گوارشی کمتری (6%) در مقابل گروه ايبوبروفن (35%) گزارش کردند. نوع گلوکزامين مورد استفاده نيز در ميزان پاسخ دهی تاثير عمده ای دارد.
• فيشر49 و همکاران (1994)، روي 252 بيمار كه استئوآرتريت علامت‌دار داشتند يك پژوهش انجام دادند كه از نوع مولتي سنتر (درچند مركز انجام شد)، گذشته نگر، تصادفي، كنترل با پلاسبو و دوسوكور بود. در اين مطالعه بعد از مصرف گلوكز آمين (با دوز mg 250) علائم كلينيكي استئوآرتريت زانو بهبودي يافت و عارضة جانبي بعد از مصرف گلوكز آمين گزارش نشد.
• پوژالت50 و همکاران(1980)، در يك مطالعه مقطعي20 نفر كه مبتلا به استئوآرتريت زانو بودند را انتخاب كردند وبه طور تصادفي به آنها پلاسبو يا mg250 گلوكز آمين سولفات روزانه به مدت سه ماه دادند. در گروهي كه درمان دريافت كرده بودند بهبود قابل توجه در درد، تندرنس مفصل وتورم مشاهده شد؛ در حالي كه در گروه كنترل چنين چيزي ديده نشد.
تحقيقات داخل کشور
• مهرابيان و همکاران (1391)، طی تحقيقی در رابطه با “تاثير يک دوره منتخب ورزش در آب بر درد، ميزان علائم، عملکرد حرکتی و کيفيت زندگی زنان سالمند مبتلا به استئوآرتريت زانو” به اين نتيجه رسيدند که انجام تمرينات ورزش در آب توسط بيماران مبتلا به استئوآرتريت به طور کامل امکان پذير و راحت می باشد. همچنين کم شدن فشار وارده بر مفاصل مبتلا، انجام ورزش با صدمه کمتر توسط بيماران از مزايای تمرينات ورزش در آب است. بنابراين احتمال می رود تمرينات ورزش در آب، می تواند به عنوان يک روش تمرينی ايمن و موثر در بهبود شدت درد، عملکرد و کيفيت زندگی زنان سالمند دارای استئوآرتريت زانو مورد توجه قرار گيرد.
• يلفانی و همکاران (1391)، در مطالعه “مقايسه ميزان تاثير يک دوره آب درمانی و فيزيوتراپی بر عملکرد، راه رفتن و کنترل ديناميک افراد مبتلا به استئوآرتريت مفصل زانو” دريافتند که تفاوت معنی داری بين اثر بخشی اين دو روش درمانی بر ميزان راه رفتن، تعادل و عملکرد فيزيکی بيماران مبتلا به استئوآرتريت وجود ندارد. آب درمانی نيز مشابه با فيزيوتراپی اثر بخشی معنی داری بر روی بيماران داشت، می توان اين روش درمانی را به عنوان روشی موثر برای بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو توصيه نمود.
• جستان مرنی و همکاران (1389)، در “مقايسه رژيم دو دارويی گلوکزامين سولفات و پردنيزولون با رژيم تک دارويی گلوکزامين سولفات در درمان استئوآرتريت زانو” به نتايجی رسيدند که رژيم دو دارويی گلوکزامين با پردنيزولون در يک دوره درمانی 12 هفته ای تاثير بهتری نسبت به رژيم تک دارويی گلوکزامين در کاهش درد و بهبود عملکرد مفصلی بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو دارد. اين تاثير بويژه در بيماران با BMI کمتر از 30 و سن کمتر از 65 سال قابل توجه است.
• پورفرضی و همکاران (1388)، در “بررسی تاثير رژيم دو دارويی گلوکزامين و کلروکين با رژيم تک دارويی گلوکزامين در درمان بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو” دريافتند که هر دو رژيم درمانی دو دارويی گلوکزامين همراه با کلروکين و رژيم تک دارويی گلوکزامين در مدت 12 هفته تاثير معنا داری در درمان بيماران مبتلا به استئوآرتريت زانو و کاهش درد آنها نشان دادند. اين کاهش درد و بهبود عملکرد پس از 12 هفته در گروهی که کلروکين دريافت کرده بود بيشتر بود و می توان از ترکيب گلوکزامين همراه با کلروکين در مدت 12 هفته برای درمان بيماران با استئوآرتريت زانو استفاده کرد.
• محمد زاده و همکاران (1386)، در “تاثير حرکت درمانی در آب بر کاهش درد و افزايش دامنه حرکتی نفاصل بيماران مبتلا به آرتريت” متوجه شدند که انجام آب درمانی در گروه مورد باعث کاهش ميانگين شدت درد در مقايسه با گروه شاهد شد. بطوريکه دو گروه به لحاظ شدت درد در ابتدای مطالعه اختلاف معنی داری با هم نداشتند، اما در انتهای مطالعه شدت درد در گروه آب درمانی به طور معنی داری کمتر از گروه شاهد بود.
• طيبی ثابت (1375)، در مطالعه ای به مدت 12 هفته بر روی 40 بيمار مبتلا به آرتريت روماتوئيد انجام داد، ورزش درمانی بر کاهش شدت درد اين بيماران موثر بود. در اين آزمون، بيماران به مدت 8 هفته به عنوان گروه شاهد (بدون انجام مداخله) و 8 هفته ديگر به عنوان گروه مورد با انجام تمرينات ورزشی مورد آزمون قرار گرفتند و نتايج نشان داد که اگر انجام حرکات مناسب ورزشی در مرحله غير فعال بيماری انجام پذيرد، در کاهش درد تاثير مطلوبی خواهد داشت و روند بيماری را کند کرده و اثر منفی در فعال نمودن سير بيماری ندارد.
بطور خلاصه تحقيقات خوب و قابل توجهی در رابطه با استئوآرتريت و درمان آن صورت گرفته است . تحقيقات زيادی بر روی حرکت درمانی در آب چه در ايران و چه در خارج از کشور انجام شده است . همينطور پژوهش هايی بر روی درمان و بهبود بيماران توسط مکمل های دارويی انجام شده ولی هيچ پژوهش يا مطالعه ای يافت نشد که مقايسه ای بين حرکت درمانی در آب و مکمل های دارويی باشد. به همين دليل تحقيق پيش رو مقايسه ای بين اين دو روش درمانی استئوآرتريت است.

فصل سوم
روش تحقيق

يک محقق پس از انتخاب موضوع، بنا به ضرورت انجام آن، با مطالعه پيرامون موضوع، مشخص نمودن متغير های مورد نظر، روش تحقيق مناسب را انتخاب می نمايد. انتخاب روش تحقيق می بايست با دقت کامل صورت گيرد تا نتايج از پايايی و روايی

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید