آنتي بيوتيك در شير، رشد آن كم و يا متوقف مي شود. انجام آزمايش هاي بازدارنده باكتريايي زمان بر بوده و در نتيجه تعيين وضعيت خريد شير از دامدار به بعد از انجام فرآيند آزمايش شير موكول ميشود. در حال حاضر آزمايش هاي سريعتري چون الايزاو راديو ايميونواسي47 انجام مي گيرد كه در مدت كمي، (30-10 دقيقه) تصميم گيري براي عدم دريافت شير خام و حفظ ايمني مصرف كننده را امكان پذير ميسازد. در آزمايش هاي سريع از پادتنهاي اختصاصي براي تشخيص باقيمانده آنتي بيوتيكها در شير خام استفاده ميشود. انجام اين آزمايش ها توسط كيت هاي موجود، اندازه گيري مقادير كم ppb 1 (ng/ml 1) آنتي بيوتيك در شير به مدت 10 الي 30 دقيقه و بدون نياز به مهارت خاص امكان پذير است، جريمه نقدي بر اساس آزمايش هاي بازدارنده هاي ميكروبي در بيشتر كشورها اعمال شده و موفق بوده است.
از آنجا كه آمينوگليكوزيدها در بدن متابوليزه نگرديده و بدون تغيير از كليه ها دفع مي شوند هيچ كاهشي در ميزان فعاليت ضد ميكروبي آنها در كل بافتهاي قابل مصرف48 و شير وجود ندارد.
با توجه به مخاطرات وجود باقيمانده آنتي بيوتيک در شير، وجود تحقيقاتي دراين زمينه ضروري مي باشد.
تاکنون مطالعات متعددي جهت تعيين ميزان آلودگي شير و فراورده هاي لبني به آنتي بيوتيک در کشورهاي مختلف صورت گرفته است.
در كنيا هم طي بررسي هاي به عمل آمده در سالهاي 1999 تا 2000 بررسي شيرهاي پاستوريزه شده و نشده جمع آوري شده از مراكز شير دوشي، فروشگاهها و توزيع كنندگان محلي مشخص گرديد كه 16 درصد نمونه هاي شيرموجود در بازار آلوده به آنتي بيوتيك بود.
گيلبرتو49و همكاران در سال 2009 با آزمايش بر روي 100 نمونه شير UHT در برزيل دريافتند كه 96 نمونه آنها نسبت به بقاياي آنتي بيوتيك منفي و 4 نمونه مثبت مي باشد.
آمار50 و همكاران در سال 2008 در سودان گزارش كردند كه از 72 نمونه شيرخام نمونه برداري شده از دامداري ها و مغازه ها 28 نمونه آن مثبت بوده است.
در پاكستان از 137 نمونه شيرخام كه از لحاظ بقاياي آنتي بيوتيك بتالاكتام توسط خاسخلي51 و همكاران در سال 2008 مورد آزمايش قرار گرفت، 5/63 درصد نمونه ها منفي و 5/36 درصد آنها مثبت بوده است.
نتايج آزمايش هاي يامكي52 و همكاران در سال 2004 در اسپانيا مشخص كرد كه از تعداد 2686 نمونه شيرخام در تانك ذخيره ميزان 7/1 درصد نمونه مثبت بوده است.
در يك بررسي توسط هاسنوت53 و همكاران بر روي 776 نمونه شير كه بصورت تصادفي اخذ گرديده بود انجام گرفت 3 روش اندازه گيري با هم مقايسه شده و مشخص گرديد كه الايزا به عنوان يك آزمايش مناسب براي بررسي MRL آمينوگليكوزيدها از جمله جنتامايسين مطرح است.
ادسيون54(1997) در مطالعه اي در كشور ترينيداد نشان دادند كه باقيمانده داروهاي آنتي بيوتيكي در شير خام گاو فقط در 8/10درصد نمونه ها وجود دارد و به نظر مي رسد كه يكي از علل اصلي مشاهده باقيمانده آنتي بيوتيك عدم رعايت مناسب قانون، پرهيز از مصرف شير دام هاي درمان شده با داروهاي آنتي بيوتيكي مي باشد.
در بررسي انجام شده بوسيله آرا55و همكاران (1995) وجود جنتامايسين و ساير آمينوگليكوزيدها در شير گاو براي اولين بار با استفاده از روش الايزا و فيلترهاي نيتروسلولز جذب و بلوك شده، جنتامايسين با غلظت 1/0 ميكروگرم در ميلي ليتر و بدون پاسخ مثبت كاذب تشخيص داده شد. با اين روش جنتامايسين تا 120 ساعت پس از تزريق در شير قابل اندازه گيري بود كه بدليل سادگي و سرعت و دقت براي آزمايشهاي ميداني و آزمايشگاهي مناسب تشخيص داده شد.
بطور كلي در كشورهاي پيشرفته بقاياي باقيمانده هاي آنتي بيوتيكي اغلب در شير دام هايي ديده مي شود كه با دوز بيش از حد مجاز درمان شده باشند در حاليكه در كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي جهان سوم به علت عدم رعايت زمان پرهيز از مصرف شير و گوشت متعاقب مصرف آنتي بيوتيك ها و ساير داروهاي دامي، در اغلب نمونه ها بقاياي داروهاي دامي قابل مشاهده مي باشد.( مك ايون56، 1991)
مطالعه شير از نظروجود باقيمانده آنتي بيوتيك از سال 1962 در كشور آغاز شد. اولين بار خاوري57 با روش ديسك و با استفاده از كشت باسيلوس سوبتيليس شير 20 گاو مبتلا به ورم پستان تحت درمان با آنتي بيوتيك را مورد مطالعه قرار داد كه در 13 مورد وجود پني سيلين مشاهده گرديد و در 5 مورد آنتي بيوتيكهاي ديگري غير از پني سيلين وجود داشتند.
طي يك بررسي محمدي(1389) با استفاده از روش كوپن در استان خراسان بر روي 196 نمونه شير 7 دامداري در منطقه، از نظر جستجوي باقيمانده آنتي بيوتيكها، نشان دهنده وجود اين تركيبات در 8/40 درصد از نمونه ها بود. (محمدي، 1389)
طبق تحقيقاتي كه مهناز منافي و همكاران بر روي 10 واحد گاوداري صنعتي و 10 واحد مركز جمع آوري شير استان آذربايجان شرقي و 6 واحد كارخانه فرآوري شير انجام دادند نمونه ها از لحاظ باقيمانده آنتي بيوتيك به روش دلو تست اس پي مورد بررسي قرار گرفتند كه نتايج نشان داد كه 26% نمونه هاي شير خام دامداريهاي صنعتي و 16% از نمونه هاي شير خام مراكز جمع آوري شير، آلوده به انواع آنتي بيوتيك بودند. همچنين دز نمونه هاي شير پاستوريزه، 30% از كل نمونه ها آلوده تشخيص داده شدند.نتايج حاصل از اين تحقيق نشان داد كه بطور متوسط 21% از نمونه هاي شير خام توليدي در استان آذربايجان شرقي داراي باقيمانده آنتي بيوتيكي بودند. (منافي، 1389)
طي تحقيقاتي كه بر روي 167 نمونه شير در شركت شير و لبنيات پاستوريزه در سنندج با استفاده از كيت كوپن نشان داده شده كه 103 نمونه يعني 79/61 درصد از لحاظ وجود آنتي بيوتيك منفي و 64 نمونه يعني 21/38 درصد مثبت بود. ( حبيبي،1389)
درمطالعه اي كه رسولي و همكاران (1388) در شهر تهران بر روي باقي مانده داروي تتراسايكلين در شيرپاستوريزه انجام داده اند در 8/7 درصد نمونه ها باقيمانده داروهاي تتراسايكلين و اكسي سايكلين گزارش شده است. (رسولي، 1388)
در مطالعه اي محمد حسين موثق در سال 1388 بر روي 50 نمونه شيرخام از مركز جمع آوري شير منطقه ايلخچي واقع در جنوب غرب شهر تبريز انجام داد که با استفاده از آزمون كوپن58 در 5 نمونه يعني در10 درصد كل نمونه ها باقي مانده آنتي بيوتيك مشاهده گرديد براي اين مطالعه50 نمونه شير خام بصورت تصادفي از مراكز جمع آوري شير شهرستان ايلخچي( واقع در جنوب غرب شهر تبريز) از فروردين تا خرداد ماه سال 1388 اخذ و جهت بررسي وجود باقيمانده آنتي بيوتيك در شير توسط تست كوپن به آزمايشگاه ارجاع گرديد. كيت كوپن يك كيت آزمايشگاهي جهت پايش حضور آنتي بيوتيك ها در شير بصورت كيفي مي باشد. براي انجام آزمون، ابتدا با پيپت 100 ميكروليتر از نمونه شير را برداشته و داخل لوله كيت ريخته و لوله در بن ماري 1±64 درجه سانتيگراد به مدت 3 ساعت قرار گرفت. سپس نتايج با توجه به راهنماي كيت قرائت گرديد. حساسيت كيت كوپن به نوع و ميزان آنتي بيوتيك هاي موجود در شير بستگي دارد.) موثق، 1388)
قائم مقامي و همكاران (1387) در شهر تهران 77 نمونه شيرخام تحويلي به كارخانه پگاه تهران را بوسيله كيت الايزاي تتراسايكلين مورد آزمايش قرار دادند كه نتايج نشان داد كه باقي ماننده تتراسايكلين با ميانگين 5 ميكروگرم در هر كيلوگرم در 82 درصد نمونه ها وجود دارد. ( قائم مقامي،1387)
در مطالعه طبيبي و همكاران (1387) بر روي 52 نمونه شير پاستوريزه از كارخانه هاي مختلف تهران تعداد 17 نمونه معادل 30.36 درصد آلودگي به بقاياي آنتي بيوتيكها بيش از حد مجاز نشان دادند و در اين ميان 7.1 درصد از نمونه ها آلوده به تتراسيكلين ها بودند. (طبيبي،1387)
زهرا غنوي جهت تعيين درصد آلودگي آنتي بيوتيك هاي بتا لاكتام در شير خام دريافتي شركت صنايع شير ايران بصورت تصادفي 6 كارخانه صنايع شير را انتخاب كرد شير خام دريافتي از دامداريها توسط صنايع شير تهران، زنجان، گرگان، گيلان، مشهد و كرمان مورد بررسي و آزمون قرار گرفت. زمان آماري از روز آمارگيري تا 4 روز بعد از آن در ماههاي ارديبهشت،مرداد، آبان و بهمن ماه طي سال 1381 در نظر گرفته شد. و از هر محموله شير دريافتي غير تكراري تا 40 محموله در هر ماه در محل كارخانه استخراج گرديد. در صورتيكه توليد شير پاستوريزه كمتري داشتند توسط تست بتااستار59 مورد آزمون قرار گرفت. اين روش براي تشخيص سريع آنتي بيوتيك هاي بتالاكتام مانند پني سيلين، آمپي سيلين و سفالوسپرين و غيره با مكانيزم رسپتوري در شيرمورد استفاده مي باشد، براساس يك رسپتور پروتئيني R‌ بتالاكتام متصل به ذرات طلا مي باشد. تركيب ميزان خاصي از رسپتور با ميزان مشخصي از شير منجر به يك واكنش، ميان رسپتور و بتالاكتام موجود در شير مي گردد. در مرحله دوم كمپلكس ايجاد شده بين رسپتور و بتالاكتام ( در صورت وجود) بر روي ورقه باريكي از استات سلولزکه شامل يک باند بيومولکول تشخيص دهنده رسپتور مي باشد انتقال مي يابد . اگر رسپتور در تماس با بتالاكتام در شير نباشد باند بيومولكول تمام مولكولهاي رسپتور را در برمي گيرد كه به شكل گيري يك باند قرمز آشكار منجر مي شود. اما در صورتيكه رسپتور توسط مولكولهاي بتالاكتام موجود در شير پوشيده شده باشد هيچ باندي ايجاد نخواهد شد. از ميان 992 نمونه شير تحويلي به كارخانجات تحويل شير در سال 1381 در ماههاي مذكور تعداد 101 مورد پاسخ مثبت، 14 مورد پاسخ مشكوك و 877 مورد پاسخ منفي به روش بتااستار حاصل گرديد كه ميزان آلودگي به آنتي بيوتيك بتا لاكتام به 11% رسيد. اين روش براي تشخيص سريع آنتي بيوتيك هاي بتالاكتام مانند پني سيلين، آمپي سيلين و سفالوسپرين با مكانيزم رسپتوري در شيرمورد استفاده مي باشد، براساس يك رسپتور پروتئيني R‌ بتالاكتام متصل به ذرات طلا مي باشد. تركيب ميزان خاصي از رسپتور با ميزان مشخصي از شير منجر به يك واكنش، ميان رسپتور و بتالاكتام موجود در شير مي گردد. در مرحله دوم كمپلكس ايجاد شده بين رسپتور و بتالاكتام ( در صورت وجود) بر روي ورقه باريكي از استات سلولزکه شامل يك باند بيومولكول تشخيص دهنده رسپتور مي باشد انتقال مي يابد. اگر رسپتور در تماس با بتالاكتام در شير نباشد باند بيومولكول تمام مولكولهاي رسپتور را در برمي گيرد كه به شكل گيري يك باند قرمز آشكار منجر مي شود. اما در صورتيكه رسپتور توسط مولكولهاي بتالاكتام موجود در شير پوشيده شده باشد هيچ باندي ايجاد نخواهد شد.مطابق با بيشترين مدارك از جمله سازمان غذا و دارو (FDA) گروه آنتي بيوتيك هاي بتالاكتام بيشترين اهميت را در ايمني و سلامت غذا در انسان دارد و بيشترين استفاده را در دامپزشكي بخصوص براي تجويز داخل پستاني دارد كه در اين تحقيق بيشترين آلودگي شيرخام به آنتي بيوتيك بتالاكتام در فصول مرداد و آبان مي باشد. )غنوي،1386 )
مطالعه اي توسط فلاح راد و همكاران (1384) در شهر مشهد با توجه به اهميت موضوع بر روي ميزان باقي مانده داروي جنتامايسين در شيرخام گاو و شير پاستوريزه در ايران انجام گرفته است، 76/11 درصد از كل نمونه هاي شيرخام و پاستوريزه آلوده به آنتي بيوتيک جنتامايسين گزارش شدند. ( فلاح راد،1384)
در اسفند 1381 تعداد 100 نمونه شيرخام جمع آوري شده در تانك هاي ذخيره در استان هاي مختلف ايران به منظور بررسي باقي مانده هاي دارويي ارزيابي گرديد نتايج آزمون الايزا مشخص ساخت كه 65 درصد نمونه ها به كلرامفنيكل و 98 درصد آنها به استرپتومايسين آلودگي داشت. (تاج کريمي،1381 )
در بررسي انجام شده توسط باقريان پور و همکاران بر روي 300 نمونه (شير خام و شير پاستوريزه) كه با آزمون كوپن صورت گرفت وجود بقاياي ضد ميكربي در 30% از نمونه ها مشخص گرديد.(باقريان پور،1380)
دكتر امير هوشنگ فلاح راد و همكاران 68 نمون

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید